هدررفت میلیاردها لیتر آب در صنایع فولاد و پتروشیمی ایران

بحران آب و هدررفت آن در صنایع بزرگ ایران

ایران با یکی از شدیدترین بحران‌های آب در تاریخ خود روبه‌رو است، در حالی که صنایع فولاد، پتروشیمی و سیمان همچنان میلیاردها لیتر آب شیرین را هدر می‌دهند یا به سادگی پس می‌دهند.

وضعیت هدررفت آب در صنایع

براساس گزارش‌های منتشرشده، صنایع فولاد، پتروشیمی و سیمان بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان آب کشور هستند. با این حال، مدل‌های بازچرخانی آب در این صنایع هنوز به‌طور فراگیر پیاده‌سازی نشده‌اند. هزینه واقعی هدررفت آب، به مراتب بیشتر از ارقام اعلام‌شده است و کمبود راهبردهای اقتصادی و فقدان بازار پایدار برای «آب بازیافتی» مانع از شکل‌گیری یک اقتصاد دایره‌ای مؤثر گردیده است.

چالش‌های بازچرخانی آب صنعتی

برنامه هفتم توسعه این صنایع را به استفاده از منابع آب نامتعارف ملزم کرده، اما بسیاری از واحدها هنوز زیرساخت‌های لازم برای تصفیه پساب صنعتی را ندارند. هزینه‌های بالای سرمایه‌گذاری و عدم مهارت عملیاتی از جمله موانع موجود هستند. همچنین، نبود یک چارچوب اقتصادی شفاف برای قیمت‌گذاری و تضمین خرید آب تصفیه‌شده موجب شده است که بسیاری از صنایع هنوز به استفاده از منابع آب شیرین ادامه دهند.

هزینه‌های هدررفت آب

هر لیتر آب هدررفته نه‌تنها یک زیان مالی برای صنایع محسوب می‌شود، بلکه به کاهش پایداری تولید و افزایش ریسک توقف عملیات نیز منجر می‌گردد. صنایع با وجود ارائه ارقامی درباره کاهش مصرف آب، هنوز در مقایسه با استانداردهای جهانی پتانسیل صرفه‌جویی بیشتری دارند.

عملکرد بازار آب بازیافتی

در بسیاری از کشورهای جهان، بازار آب بازیافتی به یک حوزه اقتصادی پایدار تبدیل شده است. اما در ایران، هنوز قواعد ابتدایی این بازار شکل نگرفته است. بسیاری از صنایع دارای تصفیه‌خانه‌ها علاقه‌مند به فروش آب تصفیه‌شده نیستند، چرا که خریدار مشخصی ندارند و قیمت‌گذاری رسمی وجود ندارد. زیرساخت‌های لازم برای انتقال آب تصفیه‌شده نیز در بسیاری از مناطق صنعتی ایجاد نشده است.

فرصت‌های موجود در اقتصاد دایره‌ای آب

با اینکه تصویر فعلی اقتصاد آب در ایران ناامیدکننده به نظر می‌رسد، فرصت‌هایی نیز برای بهبود وجود دارد. ایجاد کنسرسیوم‌های مشترک برای تاسیس تصفیه‌خانه‌های منطقه‌ای و ترویج سیاست‌های حمایتی برای استفاده از آب بازیافتی می‌تواند به صنعت کمک کند. استانداردسازی کیفیت آب بازیافتی می‌تواند اعتماد را در میان صنایع افزایش دهد و مسیر شکل‌گیری یک بازار واقعی را هموار نماید.