اخلال در تراستیهای نفتی، بحران اقتصادی ایران را تشدید کرده است
نقش شبکه اعتماد نفتی در تشدید بحران اقتصادی
ایران به دنبال تحریمهای متعدد آمریکا و سازمان ملل به روشهایی برای دور زدن آنها و تداوم فروش نفت خود دست یافته است. اما در ماههای اخیر گزارشهایی از اخلال در یکی از حلقههای این روند با نام "تراستیهای نفتی" منتشر شده که به نظر میرسد نگران کننده است.
تراستیهای نفتی و عملکرد آنها
تراستیهای نفتی به افراد و شرکتهای مورد اعتماد فروشندگان نفت ایران اطلاق میشود که بهواسطه تحریمها و مشکلات مالی به وجود آمدهاند. این گروهها با دور زدن تحریمها، تضمینی برای رساندن درآمدهای ارزی به کشور دارند، اما به نظر میرسد که در چند ماه گذشته این روند با مشکلاتی مواجه شده است.
گزارشهای جدید و اخلالها
به گزارشها، در یک ماه گذشته اخلال در بازگشت ارز حاصل از صادرات نفت به کشور شدت یافته است. غلامرضا تاجگردون، رئیس کمیسیون تلفیق مجلس، به فاصله 8 میلیارد دلار میان فروش نفت و وصول آن در 8 ماه اخیر اشاره کرده است. همچنین حسینعلی حاجیدلیگانی، نائب رئیس کمیسیون اصل نود، از عدم بازگشت 6.7 میلیارد دلار ارز حاصل از فروش نفت توسط تراستیها خبر داد.
سوءمدیریت و ناکارآمدی
آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران، معتقد است که ماندگاری منابع ارزی نزد تراستیها نتیجه سوءمدیریت و ناکارآمدی تصمیمگیری و نظارت در ساختار اجرایی کشور است. این مسئله منجر به ایجاد فاصلهای معنادار میان پول دریافتی و پول پرداختی تا کنون شده است.
تأثیر بر صنعت نفت و اقتصاد کشور
مرکز پژوهشهای مجلس گزارشی منتشر کرده که نشان میدهد رشد بخش نفت در آبانماه 1404 منفی 1.9 درصد بوده است. این آمار، اخلال در بازگشت ارز حاصل از صادرات نفت را به چالشی جدی برای صنعت نفت ایران و در نهایت برای کل اقتصاد کشور تبدیل کرده است.
نتیجهگیری
اخلال در بازگشت درآمدهای نفتی به کشور نه تنها به بیثباتی اقتصادی دامن میزند، بلکه جایگاه ایران را در بازار نفت جهانی نیز آسیبپذیرتر میکند. این موضوع میتواند تأثیرات بلندمدت بر اقتصاد کشور و معادلات ژئوسیاست جهانی داشته باشد.